Checklists
Laatst gewijzigd op: 24 september 2020
RI&E

Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)

Iedere werkgever moet een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) hebben voor de organisatie. Daarin staan alle risico’s beschreven en gewogen op veiligheid, fysieke en psychosociale belasting voor de werknemers. In het bijbehorende Plan van Aanpak staat op welke wijze deze risico’s kunnen worden beperkt of voorkomen. Een actuele RI&E met PvA is wettelijk verplicht en de Inspectie SZW controleert regelmatig steekproefsgewijs of organisaties er een hebben.

Rol HR

U als HR-professional bent de regisseur van het proces van risico’s in kaart brengen en beleid ontwikkelen voor veilig en gezond werken. De arbodienst kan in uw opdracht een RI&E maken of erover adviseren, u kunt ook zelf proberen een RI&E te maken en uw eigen preventiemedewerker kan er ook aan bijdragen. Er is wel een externe toets door een gecertificeerde arbeidsdeskundige nodig voor zelfgemaakte RI&E’s. Vaak is dat iemand bij de arbodienst. Niet alle organisaties moeten de RI&E laten toetsen, dit hangt af van de grootte. Lees hier meer over de toetsingsplicht.

Preventiemedewerker

Elke organisatie met meer dan 25 werknemers moet ook een preventiemedewerker aanstellen. Dat is een medewerker die speciaal belast is met de uitvoering van het arbobeleid. Meestal is het iemand van de HR-afdeling, maar dat hoeft niet. Bij minder dan 25 werknemers mag de werkgever ook zelf de rol van preventiemedewerker op zich nemen. De voornaamste taken zijn:

  • het (mede) opstellen en uitvoeren van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), met betrokkenheid van de medezeggenschap;
  • het overleggen met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging over de te nemen maatregelen voor een goed arbeidsomstandighedenbeleid;
  • het uitvoeren van de in de RI&E aangegeven maatregelen;

Actueel

De wet eist ook dat de RI&E en het PvA actueel zijn. U moet dus periodiek, eens per jaar of per paar jaar, de zaken actualiseren. Zorg dus dat u regelmatig overlegt met de preventiemedewerker en bespreek bijvoorbeeld in hoeverre arbeidsrisico’s bijdragen aan het verzuim binnen de organisatie, of de RI&E hier voldoende aandacht aan schenkt en of de maatregelen het verzuim ook echt terugdringen.

Ondernemingsraad en PVT

Voor de medezeggenschap is veilig en gezond werken vaak topprioriteit. De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft bovendien instemmingsrecht over het opstellen en uitvoeren van de RI&E en het Plan van Aanpak. Niet alleen over het uiteindelijke rapport, maar ook over de strategie en het beleid. Dat geldt ook als de werkgever alles overlaat aan een arbodienst. Het is daarom van belang dat HR en de preventiemedewerker doorlopend contact hebben met de medezeggenschap over de RI&E en het PvA. Betrekt u de OR niet tijdig bij het proces, dan is de kans groot dat de OR achteraf niet instemt.

Risico-inventarisatie

Een makkelijke manier om de verschillende risico’s voor uw organisatie in kaart te brengen is om deze te categoriseren. Bij een bouwbedrijf lopen medewerkers andere risico’s dan op een standaard kantoor. Verschillende typen risico’s zijn:

  • Psychosociale risico’s: emotioneel zwaar werk, werkdruk, stress, agressie op het werk, onregelmatige werktijden, nachtdiensten.
  • Fysieke risico’s: denk aan tillen, kracht zetten, werken in een ongemakkelijke houding, lang staan, trillingen, langdurig beeldschermwerk.
  • Veiligheidsrisico’s: valgevaar, risico op verwonding, aanrijdgevaar, werken met gevaarlijke stoffen of straling, werken in de kou of hitte, werken in een lawaaierige omgeving.

Bij arbeidsrisico’s denken veel werkgevers aan fysieke risico’s als het tillen van zware spullen. Maar de meest voorkomende risico’s zijn de psychosociale, zoals werkstress en pesten op de werkvloer. Dit kan emotioneel zwaar zijn en effect hebben op de productiviteit en het welzijn van uw werknemers. Zorg dat hier in de RI&E aandacht voor is.

Risico-evaluatie

Nadat u de verschillende risico’s in kaart heeft gebracht, kunt u ze prioriteren. Welke risico’s zijn het grootst in uw organisatie? Deze komen bovenaan te staan. U kunt met onderstaande vragen makkelijk de risico’s prioriteren:

  • Hoe groot is de kans op dit risico?
  • Hoe vaak wordt men blootgesteld aan dit risico?
  • Hoeveel werknemers lopen er gevaar?
  • Wat zijn de mogelijke gevolgen van dit risico?
  • Welke risico’s kunnen schade veroorzaken aan de werknemers, apparaten of het productieproces?
  • Welke risico’s vinden de werknemers het belangrijkst?

Plan van Aanpak

De risico’s met de meest zware gevolgen komen bovenaan te staan en moet u als eerst aanpakken. Dit zijn dus de belangrijkste hoofdstukken in het Plan van Aanpak, wat volgt op de RI&E. In het Plan van Aanpak staan alle maatregelen die u neemt om de gevolgen van de risico’s zo veel mogelijk te beperken. Denk aan het regelen van gehoorbescherming bij geluidsoverlast of het verzorgen van goede richtlijnen voor werknemers die veel achter een computer werken.

Uitgelicht
Uitgelicht